Luisteren naar elkaar (2): Het voorstadium van het Gevoelsbesef

In mijn vorige blogs over luisteren heb ik iets geschreven over het bewustzijnsniveau dat nodig is bij Feltsensing en dat ook van invloed is op luisteren naar iemand (klankborden). Het belang van een goed samenspel tussen jouw geest, de Ruach haKodesh, je ziel, je omgeving (wat speelt in mijn omgeving? En hoe beïnvloed ik mijn omgeving). Ik heb toen ook iets gezegd over het laten vormen en benaderen van zo’n Felt sense of Gevoelstaalbesef.

In de B-comeCommunity gaan we na de lijfherkenningsoefening gewoonlijk naar het thema waaraan iemand wil werken. Als hulpmiddel (ik krijg er veel positieve reacties op) gebruiken we het voorbereidingsschema voor Feltsensing. Het helpt je als luisteraar om te horen wat de Feltsenser hier vanuit ‘opleest’: “Mijn onderwerp is …”; “Mijn klacht of bezorgdheid is …”; “Mijn doel van deze Feltsensing-sessie is …” . Je neemt deze woorden mee naar binnen, in het gebied van je adem en het gebied eromheen. Je gebruikt jouw lijf dan als een klankkast. Je hartbrein en je buikbrein kunnen meeluisteren en er voor de ander zijn! Feltsensing is geen navelstaren! Jij ontvangt de woorden van de Feltsenser met aandacht, vriendelijkheid en acceptatie. Jouw initiatief is eerst ook je eigen brein ten volle te gebruiken (je hele brein doet mee). Daarmee schep je verbondenheid, echter zonder jezelf te verliezen. De Feltsenser ervaart dat. 

Ik heb mezelf er weleens op betrapt dat ik afdwaalde met m’n eigen gedachten tijdens het begeleiden van iemand in z’n Feltsensing-proces. De Feltsenser mistte mijn aandacht, hij merkte dat meteen op! Jouw aandacht bij het proces van de Feltsenser helpt hem om met verdiepte aandacht bij z’n eigen felt sense te zijn. Sterker nog: de Felt sense is altijd gericht op interactie. En als jij luistert en klankbordt dan ben jij daar ten volle bij betrokken! Jouw aandacht versterkt de vriendelijkheid die de Feltsenser heeft voor datgene wat er in hem omgaat. Jouw teruggeven van wat je hoort versterkt het zicht op wat er zich daar vormt aan Felt sense in z’n lijf. Jouw acceptatie helpt hem om bij dat gevoel te zijn, ook wanneer dat een akelig of leeg gevoel lijkt te zijn. Jouw aandacht werkt genezend.

Je geeft dus de Feltsenser zijn woorden terug na een kort moment van bewust in en uitademen: “Jouw onderwerp is…”; “jouw klacht of bezorgdheid is…”; jouw doel van feltsensing vandaag is…”. In dat teruggeven ontstaat iets. Het raakt aan iets: het méér dan lijfelijke gevoel wordt geboren. Niet alleen dus lijfelijk gevoel maar er wordt ook betekenis geschapen vanuit het impliciete. Het is een betekenis die er eerder nog niet was, die afkomstig is van de Wijsheid met een hoofdletter!

Het raakt dus aan Iets met een hoofdletter. Dat Iets is lijfelijk. Vaak helpt het iemand daarbij om ook een blik te werpen in de lijst van lichaamssensaties. Je kan die vinden in het boek ‘Gevoelstaal – leef van binnenuit’ van Janna Beek, op pagina 229. Daar kan een mooi reflectieproces mee beginnen. Bijvoorbeeld: Ik stel me tijdens de voorbereiding voor feltsensing de vraag: past hier ook een lichaamssensatie bij? Ik kom in de lijst het woord uitgeput tegen… “Ja, maar uitgeput is het toch niet helemaal. Verdoofd? Nee, dat ook niet. Ja, uitgeblust, dát is het.” Daar herkent het zich in vanbinnen bij mij. Lichaamssensatie geven richting aan de betekenis die zich op dat moment vormt.

De volgende stap in het voorstadium is het herkennen van gedachten. Sommigen denken dat Feltsensing het hoofdbrein uitschakelt en dat gedachten alleen maar storend zijn. In Mindfulness kom ik dat idee nogal eens tegen. Ik betwijfel dat! In Feltsensing worden gedachten niet beoordeeld als bijvoorbeeld ‘irreële gedachten’, die je moet loslaten. Mijn overtuiging is dat gedachten niet in het hoofdbrein beginnen maar dat het hoofdbrein ze opmerkt als gedachten. Gedachten starten ook in het geheel van het brein: hoofdbrein, hartbrein en buikbrein. Dat is de reden om ook de gedachten te laten benoemen door de Feltsenser. En wanneer jij de woorden van die gedachten teruggeeft aan de Feltsenser dan ontstaat er vanzelf ook de suggestie: ‘wellicht passen hier ook emoties bij’. De Feltsenser kan in zijn schema met emotiecategorieën nagaan welke emotie zijn gedachten en zijn lijfsensatie spiegelt. Soms zijn het meerdere emotie. Emoties zijn nodig om de ervaring in beweging te zetten. Het verdiept de ervaring, het geeft er betekenis aan en nog zo veel meer. 

Klankborden is het door jezelf laten gaan wat de ander zegt, waarna de ander zijn woorden terug hoort en er een ruimte ontstaat om te gaan reflecteren, om een Feltsenser te worden. In deze stille, aandachtige, vriendelijke en accepterende ruimte ontstaat dan een vanzelfsprekend gevoel dat eerst nog geen verwoording heeft, maar een diep geheim in zich meedraagt: de kracht van het impliciete, de kracht van de Bestaansveroorzaker, Degene die nog steeds heel betrokken is bij ons als mensen. Als mensen hebben we het vermogen met ons meegekregen dit te op te merken en te gaan verstaan, te begrijpen.

In mijn volgende blog wil ik iets vertellen over het impulsieve van de hersenstam en de amygdala, over trek die honger wordt, over benieuwdheid die opwinding wordt, over angst die paniek wordt, over boosheid die agressie wordt, over verdriet dat pijn en soms ook depressie wordt. En ik wil het hebben over het belang van waarden. De impulsieve reactie en het bewust maken van je waarden daarbij kunnen een bijzondere wegwijzer blijken te zijn in de diepere menselijke ervaring en zichtbaar worden in Feltsensing.