Een probleem is het gemis van iets dat nodig is

Egbert Monsuur (3 januari 2020)

Vanuit het perspectief van Feltsensing gezien, is een akelig gevoel iets dat zijn eigen verandering in zich draagt. Wat we een probleem noemen is in wezen iets wat mist of iets dat nodig is; iets dat er voor kan zorgen dat een vastgelopen proces verder gebracht kan worden in de juiste richting voor het leven.

Wat gemist wordt kan iets zijn dat nieuw is en niet eerder heeft bestaan of eerder is gebeurd. Maar op een aparte manier ‘weet’ het menselijk organisme wat er ontbreekt. Er is een manier om verder te komen die tot nu toe niet door veel mensen is ontdekt. En alhoewel die weg om verder te komen aan het begin nog niet duidelijk omschreven kan worden, kunnen we zeggen dat de ervaring van het hebben van een probleem een soort van besef is van wat er mist, wat er ontbreekt. Wanneer je bijvoorbeeld een schilderij ziet dat scheef hangt, krijg je daar een ongemakkelijk gevoel over. Dat gevoel weet wat goed is in die situatie en weet zelfs de actie die ondernomen moet worden. Je loopt er naar toe om het recht te hangen. Dát is dan wat nodig is in deze situatie.

Eugene Gendlin, de eerste die Focusing (ik noem het nu Feltsensing) heeft omschreven verwoordde het zo in 1981: ‘Ieder akelig gevoel is potentiële kracht voor een weg die voor het leven beter aanvoel als je het maar de ruimte geeft om verder te komen in de richting van wat juist is.’

Die uitspraak klinkt poëtisch, optimistisch en lijkt zelfs wat naïef zo op het eerste gezicht. Maar deze uitspraak maakt wel een punt over de menselijke mogelijkheden tot verandering. Ons organisme ‘beseft’ welke weg het moet gaan om op de juiste manier verder te komen. Net zoals honger ‘weet’ dat eten de juiste stap is. Ieder akelig gevoel verwijst naar de persoonlijke innerlijke ervaring van iets dat emotioneel gezien onplezierig, ongemakkelijk, pijnlijk, benauwend of moeilijk ligt.

En dat voel je ergens aan in je lijf. Het is een méér dan lijfelijk gevoel.

En wanneer Gendlin het zo stelt dat ieder akelig gevoel potentiële kracht is voor een weg die voor het leven beter aanvoelt dan raakt hij de kern van Feltsensing. Niets dat leeft is er zomaar. Leven is altijd iets dat naar voren neigt en verder wil komen, het impliceert zijn eigen vervolgstappen. Als je de aandacht naar binnen brengt om stil te staan bij wat er naar boven komt zal daar een gevoelstaalbesef ontdekken die jouw leven helpt om verder te komen, in de juiste richting, op een manier die past.

Soms lijkt zo’n gevoelstaalbesef uit het ‘niets’ te ontstaan. Maar dat ‘niets’ bestaat niet… Waar komt die scheppende kracht toch vandaan? Wat maakt die gevoelsnotie zo creatief, fris en uniek?